سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني

72

مجموعه رسائل و مقالات ( فارسى )

راضى شود ، آيا اعانت هم خواهد كرد ؟ اللَّه اللَّه ! كدام عقل اين چنين امرى را تصور مىكند كه بيگانه آمده جنسيت و قوميت ديگران را قوت و پايدارى بدهد ، كه مىپندارد كه شخصى خانه خود را خراب كرده با انقاض [ 1 ] آن خانه ديگرى را تعمير كند ؟ اگر بيگانگان چيره‌دست آگاه شوند كه خانهء از براى تأسيس جنسيت و تقويت قوميت ديگرى برپا شده است ، آيا آن خانه را از بيخ و بن كنده به باد فنا خواهند داد و يا آنكه آن بنا را محكم و مشيّد [ 2 ] خواهند نمود و معمار آن را خلعت فاخره داده به رتبه عاليه‌اش سرفراز خواهند كرد ؟ چه بزرگ جهالت و نادانى است آن شخصى را كه چنين گمان كند . عجب بلادت [ 3 ] و حماقت است آن كسى را كه اين امر را به خاطر گذراند . اگر بيگانهء قوى باز و شخص ضعيفى را كه در جنس با او مغائر است به كارى بدارد ، آيا منفعت خود را ملاحظه مىكند و يا منفعت آن ضعيف را ؟ خصوصاً در امورىكه اگر منفعت ضعيف ملحوظ افتد ضعيف بر قوى مستولى گردد . به غير از اين مجمع اضداد [ 4 ] و ملتقاى [ 5 ] نقائض ، كسى اين گمان را نخواهد كرد كه قوى به دست خود و به سعى و كوشش خويش ضعيف را بر خود چيره گرداند . بلكه اين مجمع اضداد هم‌چنين گمان نمىكنند ، اما از روى نفاق چنين اظهار مىنمايند . البته معلوم شد كه خيرخواه كيست و بار منت را بر دوش كه مىنهد و مدح را كه مىكند وصله آن را كه مىگيرد ؟ باور نمىكنم كه اين سخنان عقول جامده را سودمند افتد . اگر اين عقلها جامد نمىشد ، خيانت صريحه را دليل طهارت نفس قرار نمىداد و در مقام مفاخرت نمىگفت كه گوشت برادران آغشته نخوردن طهارت نفس است ! چونكه استحقاق اين گونه عطا از طرف قاتل و مورد الطاف آن گرديدن خود دليل بر خيانت و جنايت است . اگر به برادران خيانت نمىكرد ، استحقاق اين عطيه عظمى ! او را از كجا حاصل مىشد ؟ اما ابا [ 6 ] كردن از خوردن با وصف خيانت به غير از جبانت [ 7 ] چيز ديگرى را اثبات نمىكند . آيا عجب نيست حال اين مداحان كه ذمائم [ 8 ] شنيعه را به اسم

--> [ 1 ] . آثار ويرانه [ 2 ] . محكم و استوار [ 3 ] . كندذهنى [ 4 ] . كنايه از نيچريان است . [ 5 ] . كنايه از جمع‌آمدن نيچريان است . [ 6 ] . انكاركردن [ 7 ] . ترسوئى [ 8 ] . چيزهاى نكوهيده